เรื่องบน “หัว” ของเจ้าตัวน้อย
admin 6K
สุขภาพลูกรัก , ลูกน้อยแรกเกิด-1 ขวบ , คุณแม่มือใหม่

ทารกแรกเกิดที่เพิ่งออกมารู้จักกับคุณพ่อคุณแม่ ไม่เพียงแค่ตัวเล็ก แต่ร่างกายของลูกน้อยยังบอบบางและต้องการการดูและทะนุถนอมเป็นพิเศษด้วย โดยเฉพาะ “กระหม่อม” กระหม่อมคืออะไรเรามาทำความรู้จักกัน

“กระหม่อม” เจ้าตัวน้อย

กระหม่อมเป็นส่วนของกะโหลกศีรษะที่สูงที่สุดลงมาในแนวกลางใกล้หน้าผาก เป็นส่วนที่ยังเชื่อมต่อกันไม่สนิท จนเกิดเป็นช่องว่าง ๆ นิ่ม ๆ บนศีรษะ กดแล้วบุ๋ม มีอยู่ 2 ตำแหน่ง คือ “กระหม่อมหน้า” เป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน และ “กระหม่อมหลัง” เป็นรูปสามเหลี่ยม ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า

ในวัยแรกเกิดกะโหลกส่วนนี้ยังไม่เป็นกระดูกแข็งนี้ เป็นเพียงเนื้อเยื่อปิดอยู่ จึงต้องระมัดระวังมากเป็นพิเศษไม่ให้ถูกกระแทก หรือสัมผัสร้อนจัดเย็นจัด แต่ไม่ได้หมายความว่าระหว่างที่กระหม่อมยังไม่ปิดคุณแม่จะสัมผัสกระหม่อมลูกไม่ได้ เพียงแต่ต้องระวังไม่กดหรือกระทบแรง ๆ และควรหมั่นสัมผัสเพื่อตรวจกระหม่อมด้วย

หากพบว่าบุ๋มลงไปมาก ลูกมีอาการซึม ไม่เล่น ไม่ร่าเริง ดวงตาโหลลึก ลูกน้อยอาจมีภาวะขาดน้ำรุนแรง หรือถ้าพบว่ากระหม่อมโป่งพอง ไม่เต้นตุบ ๆ ไปตามจังหวะการเต้นของชีพจร แสดงว่าลูกอาจมีปัญหาเกี่ยวกับสมอง ควรพาไปพบคุณหมอโดยด่วน ซึ่งกระหม่อมหน้าของทารกจะปิดเมื่ออายุประมาณ 1 ปี-1 ปีครึ่ง ส่วนกระหม่อมหลังจะปิดเมื่ออายุประมาณ 6 เดือน

“ศีรษะ” กับ “สมอง” ของลูกรัก

ส่วน “ศีรษะ” ของเจ้าตัวเล็กนอกจากกระหม่อมแล้วยังหมายรวมไปถึง ใบหน้า ตา หู จมูก ปาก สมองที่อยู่ภายในกะโหลกศีรษะ และกะโหลกศีรษะซึ่งประกอบด้วยกระดูกหลายชิ้น ซึ่งเชื่อมกันสนิทก็ย่างเข้าสู่วัยเด็กโตและผู้ใหญ่ ซึ่งกะโหลกศีรษะนี้ทำหน้าที่ปกป้องไม่ให้สมองได้รับการกระทบกระเทือนด้วย ดังนั้น จึงต้องดูแลศีรษะของทารกแรกเกิดให้ดี ส่วนการจะรู้ได้ว่าศีรษะของลูกเป็นปกติดีหรือไม่ ต้องพิจารณาจากขนาดเส้นรอบศีรษะ

ขนาดปกติของเส้นรอบวงศีรษะเด็กแรกเกิดจะยาวประมาณ 35 เซนติเมตร และจะขยายตัวอย่างรวดเร็วในช่วง 6 เดือนแรกประมาณเดือนละ 1.5 เซนติเมตร เท่ากับเส้นรอบศีรษะของลูกจะเพิ่มเป็น 47 เซนติเมตร จาก 35 เซนติเมตร ในช่วงขวบปีแรก และเส้นรอบศีรษะปกติ จะอยู่ระหว่าง 45-47 เซนติเมตร

คุณแม่จะพบว่าทุกครั้งที่พาลูกไปพบคุณหมอเพื่อตรวจสุขภาพ คุณหมอมักวัดเส้นรอบศีรษะทุกครั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงขวบปีแรก การวัดเส้นรอบศีรษะของลูก จะบอกได้ว่า การเจริญเติบโตของสมองอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่

ซึ่งโดยทั่วไปคุณหมอจะวัดเส้นรอบศีรษะเป็นประจำในช่วงแรก คือ ทุกครั้งที่มารับการตรวจสุขภาพตั้งแต่ช่วงแรกเกิด อายุ 1 เดือน 2 เดือน 4 เดือน 6 เดือน 9 เดือน 12 เดือน เพื่อดูว่าสมองและกะโหลกศีรษะเติบโตไปตามปกติหรือไม่ หากกะโหลกศีรษะมีความผิดปกติ กระดูกชิ้นต่างๆ ของกะโหลกติดกันเร็วเกินไป หรือลูกขาดสารอาหาร หรือสมอง หรือได้รับความกระทบกระเทือนในช่วงวัยขวบปีแรก สมองย่อมเจริญเติบโตไม่ดี กะโหลกศีรษะจะเล็กกว่าธรรมดา

การวัดเส้นรอบศีรษะประมาณ 2-3 เดือนต่อครั้งในขวบปีแรก และวัดทุกครึ่งปีไปจนถึงอายุราว 6 ปี จะช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้เร็ว และให้การดูแลรักษาได้ทันท่วงที

เมื่อรู้แบบนี้ การดูแลกระหม่อมบางๆ ให้ทูนหัวตัวน้อยของคุณพ่อคุณแม่ก็ไม่ใช่ปัญหาอีกต่อไปค่ะ

บทความแนะนำที่เกี่ยวข้อง
Growth Hormone กับการเจริญเติบโตของลูกน้อย

จัดการปัญหาลูกรักไม่ยอมนอนในเปลไกวไฟฟ้าอัตโนมัติ

"เปลไกวไฟฟ้าอัตโนมัติ"เหมาะกับนิสัยการนอนแบบไหน

สารพัดปัจจัยทำลูกนอนน้อย

‘เตรียมของใช้ให้ลูกน้อย’ เรื่องจำเป็นที่คุณแม่มือใหม่พลาดไม่ได้